September 17, 2008
خواهر ام زنگ زد و در صحبتی سه ساعته گفت
رضا در اوج رضاییت
می رود
ما در عمق نارضاییت
می مانیم
کم-کم
بیا
خاوران هم
به زودی
تکمل خواهد شد
September 16, 2008
اتفاقی در باغچه
این درخت
بیش از اندازه حاصل داد
و شانه هایش
ترک انداخت
تقسیر باد چه بود
ای باغبان؟
September 9, 2008
صحبتی دوستانه
این روزها
و دندان ها زرد
از چای و قند
گوش ها سنگین
برای صحبتی
دوستانه
این روزها
نمی دانم
قشنگ قشنگ است
یا زیبا زیبا
August 30, 2008
آری
آری وقتی روح مان فرسرده می شود فکر می کنیم که تقسیر لباس مان است.مارینا تسویتایوا، شاعر روس که در غریبی زیاد زندگی کرد، می گفت افسردگی زن جوان لباس کهنه اوست که مجبور به تن می کند.
به هر حال بهانه زیاد است برای ننوشتن
August 24, 2008
نوشتن برای خود
این روزها بسیار تلاش می کنم بنویسم. من وبلاگنویسی را نوشتن نمی دانم. نمی دانم چرا با این وبلاگ رابطه خوبی پیدا نکردم. باید یک روز جارو بزنم و گردگیری کنم. آن وقت شاید بتوانم نفس تازه ای در این جا بکشم و وقتی نوشتن نفسم بند نیاید و همه نوشته ام را پاک نکنم.
این حس را با اتاق ام داشتم تا پرده ای نو برایش خریدم و کتاب هایم را جا به جا کردم و الا راحت شدم و می توانم در آن ساعت ها بشینم. ولی کاش وقتی بیشتر می داشتم و می توانستم برای خود بنویسم. وقتی می نویسم حالم خوب می شود حتا اگر چیزی خوبی نباشد و باز دوباره و سه باره حذف اش کرده باشم. انگار نوشتن ورزشی است. ورزش روه فلج که می خواهی به حرکت دراوریش. گاهی جواب می دهد و گاهی نه..
August 20, 2008
اگر بتوانم خودرا جمع کنم به شما هم خبر خواهم داد
چند وقت پیش خودرا منفجر کردم و تا حال تکه پاره های خودرا از این و اون گوشه جمع می کنم.
کالکسیون عجیبی خواهد شد.
August 4, 2008
سی و دو سال
امروز خواهرم ماهزاده سی ساله شد. رادیو زمانه دو سال پیش در همین روز پخش آزمایشی داشت و من هنوز سی و دو ساله ام، تا چند مدت دیگر
August 3, 2008
دوباره گرم شدم
دو سه ماه بود که فکر می کردم وبلاگ "سمرقند" که مال بنده است، در ازبکستان و دقیقتر اش در سمرقند فلتر شده است. چون هیچ خواننده ای از آن سو دریافت نمی کردم و دوستان در باز کردن آن مشکل داشتند.
اما امروز دیدم که استاد ادش استد به آن لنک داده اند.
در یک فرصت دیگر نوشته های استاد را به فارسی برگردان خواهم کرد.
اما برای دوسانی که خط سرلیک می خوانند ÷یشنهاد می کنم این دو وبلاگ را بخوانند:
http://gerbisherdor.blogspot.com/
http://nonisamarkand.blogspot.com/
اولی از استاد ادش استد نویسنده تاجیک و دومی از اکبر ÷یروزی شاعر شمرقندی که من از هر دویشان بسیار آموخته ام و س÷اسگزارم.
ادش استد همیشه مرا تشویق می کرد که داستان بنویسم و ÷یروزی به شعر گفتن هدایت ام می کرد.
با دانستن این که این دو استاد ممکن است نوشته های مرا بخوانند به نوشتن دوباره گرم شدم.
June 29, 2008
تشکر از همه شما که سمیمانه دست یاری بو سوی ما دراز می کنید
شاید به تک- تک شما نتوانستم جواب بنویسم اما دلم میخواست با هر کدام شما بشینم و در این مورد حرف بزنم. سر یک پیاله چای تاجیکی.
به هر حال شمارا از آن نوع انسانها می دانم که تنها با حرف زدن خودرا محدود نمی کنید و دست به کاری شدنی وعملی می زدید.
چیزی که این روزها به آن فکر می کنم این است که به یکبرنامه برگردان خط فارسی به خط سریلیک فکر کنیم و کسانی را که این کار در تخصوصآنها ست پیدا کنیم.
یک برنامه مثل این اما گامل تر و خاناتر:
http://82.133.33.43/~spectre/tajik/tajik.php
دوستاننادیده ایرانی قبلا پیشنهاد چنین یک برنامه ای را داده بودند و قراربود من به آنهادر بخش سیریلیک آنکومک کنم، اما حالا حدود یک سال از آن گذشته و من چیزی از آنها نشنیدم و نمی دانم که آنترح دوستان به کجا رسید.
لطفا در این بابت هم دست به دست هم بگزاریم تادوستان تاجیک ما که دوست دارند سایت های فرسی را بخوانند و نمی توانند از آن استفادهکنند و همین طور دوستان ایرانی که خط سیریلیک برایشان خانا نیست بتوانند بخوانند که دوستان تاجیک از چه چیزها می نویسند که خوشبختانه این روزها وبلاگنویسان تاجیک فعالتر ازپیش شده اند.
منتظز جواب شما با سپاس،
شهزاده
May 12, 2008
کتاب برای تاجیکان سمرقند
دوستان سمرقند، از نوشته های امید وار کننده و گرم شما صد امید من هزار شد.
آنانی که دوست دارند برای تاجیکان سمرقند کتابی از طریق پوست بفرستند لطف کنند به ایمیل شخصی من بنویسند:
nshahzoda@gmail.com
آدرسی در سمرقند خواهم داد که می توانند به آن بفرستند، تا ببینیم این راه جواب خواهد داد یا نه.
تا زمانی که من در سمرقند بودم، مجله بخارای علی دهباشی همیشه بدون مشکلی دست رس من می شد.
هنوز نیز تنها ادبیاتی که از ایران و یا دیگر کشور های فارسی زبان به دست تاجیکان سمرقند می رسد همین مجله بخارا است با پشتکار و محبت علی دهباشی که من به عشق او نسبت به سمرقند وبخارا ایمان آورده ام.
عباس معروفی نیز با دست دوستان مقیم آلمان چند نسخه از نوشته های ماندگار خود و نویسندگان دیگر ایرانی را روانه کرده اند
همین طور رایزن فرهنگی آن وقت سفارت ایران در تاشکند آقای خدایار نیز مارا با لطف خود اه اشعار و ادبیات معاصر ایران بیشتر آشنا کرد.
این تعداد می تواند بیشتر باشد که در راه زنده نگه داشتن زبان پارسی در سمرقند و بخارا عملی و تاثیرگزار باشند.
صد سپاس،
شهزاده سمرقندی
April 22, 2008
وقتی فارسی می نویسم
وقتی به وبلاگ نویسی شروع کردم با خط سرلیک تاجیکی می نوشتم و چون در دور دوستان ایرانی خود (که باورم نمی شود پنج سال گزشته است و من هنوز این خط را به خوبی یادنگرفته ام) احساس ناشکری داشتم و شروع کردم با سختی فارسی تایپ کنم که حالا خوبتایب می کنم اما همچنان نوشته هایم غلت های زیاد عملای دارد. این از کندی خود من است. حالابگزریم. می خواهم بگویم که این روزها سیل وبلاگنویسان تاجیک به دمیای انترنت راه یافته اند و منهم تلاش می کنم گاهی با خطی که برای تاجیکان راحت تر است بنویسم. اما باور کنیداحساس خوبی ندارم.
انگار در جمعه نشسته ام و با زبانی صحبت می کنم که بقیه نمی فهمند.
اگر کتاه تر بگویم، دچار بهران خط شده ام. هرچند در تاجیکستان تعداد کسانی کهبه فارسی بخوانند و بنویسند زیاد شده اند اما هنوز این خط برایمان روان و خوانانیست.
همان طور که من بعد از پنج سال با این خط احساس راحتی ندارم. خط فارسیکه ما تاجیکان آنار عربی میدانیم برای من که تا 25 ساله گی با آن نمی نوشتم و با خطسرلیک شکل گرفتم احساس می کنم که این خط برایم مثل مادراندر خواهد بود برای همیشه بیگانه و سخت. هرچند خطسرلیک مادر هویت یک قرن تاجیک بوده است تا یک قرن دیگر نیز باید با این خط فارسیآدت کنیم و درواقع تمام آداتی که با خط سرلیک آموختیم کنار بگزاریم و با شیوه دیگربنوسیم.
با این حرف ها نمی خواهم شمارا به تردید رو به رو کنم. ما تاجیکانهمیشه به کسانی که خط فارسی می وشتنند احترام زیادی داشتیم و داریم و همیشه ارماناین خط در دلمان بیدار داشته یم. حالا که قرار است دوباره به این خط برگزدیم درواقعاحساس خوشحالی داریم. خط یگانه که خط فارسی باشد، تنها راه اتهاد مردم فارسی زباناست.
اما وقتی زبان مادری خودرا با خطی بنویسم که مادرام قادیر بهخواندن آن نیست، احساس گسستگی می کنم.
این هارا می نوسم که شما خواننگاناین وبلاگ در این نوشته ها از فکر و اندیشه یک تاجیکی که در حال تلاش به رسیدن بهپیوندهای کنده شده در دوران شوروی است، آشنا شوید. اما این تلاش باز هم همزمان در حال گسسته شدن از دیگر پیوند هایاست که در این قرن گزشته در فرهنگ و روزگار ما تاجیکان روخ داد.
یکی ازخوانندگان در پای متلب نوشته قدیمیی من نوشته بود که دوست دارد به دوشنبه، تاجکستان برود بهعنوان آموزگار خط فارسی. فکر کنم جوانان تاجیک از خدا می خواهند که چنین داوتلبانبیش تر و بیشتر به تاجیکستان روند و دست آنان را بگیرند.
دولت تاجیکستان اعلام کرده که در مدت 4سال همه شهروندان تاجیک قادر به خواندن و نوشتن خط فارسی شوند. اما من به این زودیها انجام شدن این طرح خوشبین نیستم. چون هدف سنگین ایست برای مردمی که در حال دست و پنجهنرم کردن با مشکلات روزمره خود هستند، این خط را به آسانی بیاموزند و همزمان پا به پای دیگر مردمآسیای میانه رشد کنند.
با نگرانی و در این حال با خوشحالی به این ماجرانگاه می کنم. منی که 5 سال زبان انگلیسی خواندم و دو سال است که در حال آموختن زبانهولندی هستم، احساس سخت عقبماندگی دارم از آنهای که این همه زمان را در راه آفریدنو دانش اندوختن با زبان مادری خود بودنند.
از این جاست که جوانان ایرانی فعالتراند. چون هیچ گاه مجبور نشدنند که در وطن در کنار مادر و زمین خود با زبان و خطبیگانه ای درس بخوانند.
اگر دوستان تاجیک دوست دست مردم تاجیم را در این دورانسخت و اما گذرا نگیرند وصل مردم فارسی زبان به این زودی ها روخ نخواهد داد.
همچنانکه دست مرا گرفتید و در این مدت به من خط فارسی آموزاندید و بر اشتباهات من چشمپوشیدید و گاهی هم راه نماییم کردید.
با وجود این که کند بودم اما با کومکشما به این جای رسیدم که می توانم وبلاگم را باز کنم و با خط برای ملیون ها مردم فارسی گو آشنا وخوانا فریاد بزنم: کومک کنید، ای فارسی زبانان دنیا زبان فارسی در سمرقند و بخارابی پشت و پناه است! بی کتاب است.
April 21, 2008
Ба веблогнависони точик
Дигар ехсос танхои намекунам, вакте дари веблоги худро боз мекунам медонам ки чанд тан аз хамватанони азиз хам хонандаи онанд. Харчанд гохе нигарон мешавам гохе накунад хати форси (араби) барояшон мушкил бошад. Вале медонам ки нихоятан хамаи мо форсизабонон бояд ба иттиходи каблии худ бирасем ва хати муштарак рохи аслии он аст.
Аз ин ки чанд веблоги точики хам чадидан ба рох афтода ва мураттаб аз рузгор ва чомеаи худ менависанд бисёр хушхолам. Хушхолона навштахоятонро мехонам. Муштокона мехонам.
Мохи ноябри соли 2003 буд, вакте ба веблогнависи шуруъ кардам. Замоне буд, ки тоза ба хорич омада будам ва дилам пур буд аз навиштан. Ошикона менавиштам. Бекаророна менавиштам вале хеч паёме аз хамватане дарёфт намешуд. Аз навиштан барои хонандаи нопайдо ба танг меомадам ва веблогро ба майдони дарс табдил кардам. Дарси навиштар ба хати форси.
Бояд икрор шавам ки дар айни хол бо сахти ба хати кирили менависам ва мумкин аст бо иштибохоти зиёде ин навиштаро ба поён расонам. Шумо ки маро мешиносед аз иштибох кардан боке надорам. Бокам аз ин аст ки манзури худро норавшан баён кунам.
Дар фурсати бештар пайванди веблогхои точикиро канори сафхаи худ чой хохам дод. Беш аз хама ба Каюмарси азиз сипос ки бо дусти самимонааш маро ба чавонони точик ва дунёи онон дар Точикистон огох мекунад.
Точикони Точикистон аз точикони дигар кишвархои точикзабон пешрафтатар шудаанд ва чунин хам бояд бошад. Чун замони азизи худро барои бахсу талошхои бенатичае сарф намекунанд, чунон ки дар кишвархои дигар точикон бо муборизахои ошкору ноошкор барои хифзи хуввият ва забони модарии худ дасту панча нарм мекунанд. Ба хусус точикони Самарканд ва Бухоро, ин ду хоки азиз ки барои тактакашон дилам меларзад. Точиконе ки аз соддатарин хаки худ махруманд ва рузномае хонданбоб ба забони модарии худ надоранд.
Ин рузхо хушбинам ба оянда. Ин рузхо дилам аз пешрафти чавонони Точикистон меболад. Меболад аз ин ки дасташон барои интихоб боз аст. Метавонанд то хадди имкон ба хостахои худ бирасанд.
Солхои 2002 ва 2003 вакте дар интернет дунболи калимаи точикие мегаштам рохам танхо ба чанд расонаи хоричи боз мешуд, ки бисёр ехтиётеорона ва хатто сатхй дар ин ва он мавзуъе марбут ба точикон менавиштанд. Холо дар сафхаи чустучуи google.com метавонам сар аз веблоги шумо хамватанони азиз сар дарбиёрам ва бо шавк хамаи навиштахоятонро бихонам.
Кош замоне бирасад ки нависандагони азизамон ки мутаасифона ва гайри кобили пазириш аз замон ва чавонон акаб мондаанд, худро ба руз кунанд ва мухочирони точикзабон навиштахои тозаи онхоро руи интернет бихонанд.
Замонхои ширине буд дар рузгори мо точикон, ки насли бузургсол метавонистанд ба мо кудакон ва чавонон рохнамойи кунанд ва хатто кахрамонхое буданд ва сарчашмаи тачруба ва омузиш. Мутаасифона инро дигар ехсос намекунам. Чи гуна шуд ки нависандагони мо акабнишинй карданд худ бахсест ки солхо зехни маро ба худ машгул доштааст.
Чавонони азизи точик кош ба умки ин фочеа бирасанд ва даст аз фикри кормандй бардоранд ва ба фикри таквияти худ бошанд, ки фардои мо сахттар аз фардои насли гузашта хохад буд.
Насли мо ояндаи мутафовите хохад дошт. Он чунон метафовит ки хона хохем харид ва дар ихтиёри бехонагон хохем гузошт ва мумкин аст ки хатто канори падарон ва модарони худ хок нашавем.
Аммо ояндаи мо муфидтар хохад буд. Мо дигар наметавонем хеч касеро дар поёни номувафаки худ гунахкор донем, чун дасти мо барои интихоб бозтар аз насли каблй аст.
Интихоби шуморо, ки бебокона аз харфи дили хеш менависед, тахсин мекунам.
گناه: پیشرفت، جزا: به شیوه قدیم
هر بار که در اخبار روز می خوانم زن فعالی را به چند ضربه شلاق محکوم کردند به یاد دوران کودکی ام می افتم که همسایه زنباز و عقبمانده مان دخترش را به خاطر لب هایش را سرخ کردن و یا با ما دوستانش به جشن های شب نیشینی رفتن شلاق می زد و با صدای دیوانه وار فریاد می زد که بار دیگر از این کارهای بد نکند.
پدر من همیشه به داد آن دختر همسایه می رسید. اما انگار این روزها پدر آن دوست بیچاره ام سرور دادگستری تهران شده باشد که فکر می کند زنان را با شلاق می شود ترساند و در کنج خانه نشاند.



![[Shakhzoda Nazarova]](http://samarqand.malakut.org/archives/Shaz.jpg)